ENGINAR AI

Alternatifler / Operasyon optimizasyonu

MES Yazılımının Üzerinde Çalışan Üretim Planlama Motoru

MES sisteminiz üretimde ne olduğunu gösterir. Enginar ise mevcut ERP ve MES verilerinizi kullanarak hangi işin, hangi makinede, hangi sırayla ve ne zaman çalışması gerektiğini hesaplar.

Mevcut sisteminizi değiştirmez. ERP ve MES altyapınızın üzerinde çalışan optimizasyon motoruyla kapasite, termin, hazırlık, kaynak ve operasyon kısıtlarını birlikte değerlendirerek uygulanabilir üretim planları oluşturur.

PROBLEMİNİZİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRELİM
MES Yazılımının Üzerinde Çalışan Üretim Planlama Motoru için operasyon planlama illüstrasyonu

Problem ve yaklaşım

Üretim verisi artık dijital ortamda tutuluyor: iş emirleri, gerçekleşen üretimler, makine durumları, duruşlar, operasyon süreleri ve stok hareketleri ERP veya MES sistemlerinde görülebiliyor.

Sorun çoğu zaman veriye ulaşmak değil, bu veriden doğru üretim kararını çıkarmak.

Birçok fabrikada üretim verisi dijital ortamda tutulur. İş emirleri, makine durumları, duruşlar ve stok hareketleri ERP veya MES'te görülebilir. Sorun veriye ulaşmak değil, bu veriden doğru üretim kararını çıkarmaktır.

Planlama ekibinin önünde yüzlerce iş emri, onlarca makine, farklı operasyon rotaları, teslim tarihleri ve kapasite sınırları olduğunda basit bir sıralama problemi hızlı şekilde karmaşıklaşır. Bir işin öne alınması başka bir makinede boşluk oluşturabilir. Hazırlık süresini azaltmak için yapılan değişiklik acil siparişin terminini riske atabilir. Bir makinenin kapasitesini doldurmak sonraki operasyonda darboğaz yaratabilir.

MES sistemi üretimin mevcut durumunu doğru gösterir; hangi karar kombinasyonunun daha iyi olduğunu hesaplamak farklı bir problemdir. Bu nedenle birçok tesiste MES kullanılmasına rağmen planlama hâlâ Excel dosyaları, manuel sıralamalar ve tecrübeli planlamacıların günlük müdahaleleriyle yürür. Sabah hazırlanan çizelge; makine arızası, yeni sipariş, geciken operasyon veya değişen öncelik nedeniyle birkaç saat içinde geçerliliğini kaybedebilir.

Asıl ihtiyaç daha fazla veri ekranı değil; mevcut veriyi kullanarak yeniden hesaplama yapabilen bir karar motorudur. Enginar tam olarak bu katmanda çalışır.

Üretim planlamasındaki kısıtların görsel anlatımı

Uygulama yaklaşımı

Enginar, MES'in yerine geçmek için tasarlanmaz. MES ve ERP sistemlerindeki verileri alır, üretim kısıtlarıyla birlikte değerlendirir ve uygulanabilir bir üretim planına dönüştürür.

GirdilerKısıtlarÇıktı
İş emirleriMakine kapasitesiİş-makine ataması
Operasyon süreleriOperasyon sırasıÜretim sırası
Termin tarihleriUygun makine gruplarıBaşlangıç-bitiş zamanları
Makine bilgileriHazırlık kurallarıMakine çizelgesi
Ürün rotalarıVardiya takvimiTermin riskleri
Mevcut üretim durumuMalzeme kullanılabilirliğiKapasite kullanımı
Sipariş öncelikleriBakım ve duruşlarYeniden planlama sonucu
MES gerçekleşen verileriİşletmeye özel kurallarUygulanabilir üretim planı

Enginar'ın M1-M8 olmak üzere 8 çekirdek motoru, farklı optimizasyon problemlerinin aynı yapı içinde ele alınmasını sağlar. Bu çalışmada özellikle M3 (Büyük Ölçekli Alternatif Üretimi) ve M6 (Uygunluk Onarımı) motorları devreye girer.

Sistem sadece "en erken teslim tarihi önce gelsin" gibi tek bir sıralama kuralıyla çalışmaz. Aynı anda kapasite, termin, hazırlık, kaynak uygunluğu ve operasyon bağımlılıkları değerlendirilebilir. Amaç teorik olarak iyi görünen bir çizelge değil, fabrikanın gerçek kısıtlarına uyan bir plan üretmektir.

Örnek senaryo

Bir üretim tesisinde:

  • 120 açık iş emri
  • 18 üretim kaynağı
  • Her ürün için 3-6 operasyon
  • 2 vardiyalı çalışma
  • Bazı operasyonlarda yalnızca belirli makinelerin kullanılabilmesi
  • Ürün ailesi değişimlerinde 20-45 dakika hazırlık
  • 14 siparişin kısa terminli olması
  • Bir makinenin plan dışı 6 saat devre dışı kalması

Klasik yaklaşımda planlamacı mevcut çizelgeyi açar ve makine arızasının etkilediği işleri manuel olarak başka makinelere taşımaya çalışır. Fakat bir işi başka makineye almak yalnızca o operasyonu değiştirmez: sonraki operasyonun başlangıcı, hazırlık sırası, makine yükü, termin tarihi ve diğer siparişlerin sırası da değişebilir.

Enginar bu problemi bütün olarak yeniden hesaplar. 120 iş emri, 18 kaynak ve yüzlerce operasyon için geçerli kombinasyonları değerlendirerek yeni bir çizelge üretir.

Planlamacı yalnızca sonucu değil, şu tür kararları da görebilir:

  • Hangi siparişler termin riski taşıyor?
  • Hangi makine darboğaz oluşturuyor?
  • Acil sipariş eklenirse mevcut plan ne kadar değişiyor?
  • Hazırlık sayısı hangi sıralamada azalıyor?
  • Ek vardiya açılması hangi işleri gerçekten etkiliyor?

Ölçülebilir fayda

Sonucu birlikte ölçün

Plan Oluşturma Süresi

Planlama başladığı andan uygulanabilir çizelgenin oluşmasına kadar geçen süre. Manuel hazırlama ve tekrar tekrar Excel düzenleme yerine aynı veri seti yeniden hesaplanabilir.

Termin Performansı

Termin içinde tamamlanan iş emirlerinin oranı ve gecikme süresi. Amaç yalnızca kapasiteyi doldurmak değil; üretim sırasının teslim tarihleri üzerindeki etkisini görünür hale getirmektir.

Hazırlık Süresi

Toplam hazırlık sayısı ve toplam hazırlık dakikası. Ürün ailesi, kalıp, takım, renk veya benzeri değişim kuralları modele dahil edilerek farklı üretim sıraları karşılaştırılabilir.

Kapasite Kullanımı

Makine bazında yük, boşluk, darboğaz ve fazla mesai ihtiyacı. Planlama ekibi yalnızca toplam kapasiteyi değil, kapasitenin nerede tıkandığını görebilir.

Pilot çalışmada başarı kriterleri proje başlamadan önce birlikte belirlenir. Böylece değerlendirme "daha iyi görünüyor" seviyesinde kalmaz; seçilen metrikler üzerinden mevcut yöntem ile yeni plan karşılaştırılır.

Ölçüm: Makine bazında yük, boşluk, darboğaz ve fazla mesai ihtiyacı. Planlama ekibi yalnızca toplam kapasiteyi değil, kapasitenin nerede tıkandığını görebilir.

Pilot çalışmada başarı kriterleri proje başlamadan önce birlikte belirlenir. Böylece değerlendirme "daha iyi görünüyor" seviyesinde kalmaz; seçilen metrikler üzerinden mevcut yöntem ile yeni plan karşılaştırılır.

Sıkça sorulan sorular

Merak edilenler

Bir sonraki adım

Probleminizi birlikte ölçelim.

Birkaç örnek veri ile problemin Enginar AI'a uygun olup olmadığını, büyük entegrasyondan önce birlikte inceleyebiliriz.

PROBLEMİNİZİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRELİM